Zorgverslimmer award 2021

Jason Bhugwandass

“Weet je hoe je soms je telefoon kwijt bent en er na minuten zoeken achter komt dat het licht waarmee je in de donkere hoekjes schijnt, de zaklamp van je telefoon is? Dezelfde telefoon waar je zo hartstochtelijk naar aan het zoeken was? Soms zoeken we te ver en ligt het antwoord dichterbij.” Zo ziet Zorgverslimmer Jason Bhugwandass de jeugdzorg, vertelt hij.

Jason’s streven is eigenlijk heel basaal. Hij wil terug naar de basis, voordat allerlei interventies op kinderen worden uitgestort. In alle paniek worden de basisbehoeften van kinderen regelmatig vergeten te vervullen in de jeugdzorg. Jason werd zelf in de gesloten jeugdzorg geplaatst toen hij net zeventien was. Hij had een ander beeld van de jeugdzorg en schrok enorm van wat hij aantrof.

“Mijn periode in verschillende instellingen heeft geleid tot verdere traumatisering en een forse achterstand op school. De omstandigheden waren heftig, maar ik ben enorm van mijn groepsgenoten gaan houden. Het waren bijzonder empathische, zorgzame en grappige kinderen. Ze verdienden zoveel meer dan het leven ze geboden had en de gesloten jeugdzorg lag in het verlengde van de onrechtvaardigheden waar zij al hun hele leven mee moesten kampen. Dit drijft mij om onophoudelijk te pleiten voor een situatie waarin kinderen opgroeien op een liefdevolle en stabiele plek.”

 “In hoeverre ik de zorg verslim, weet ik niet”, zegt Jason. Jason wil zich vooral hardmaken voor een liefdevollere jeugdzorg. Hij stelt zich kwetsbaar op door met zijn verhaal de zorg stukje bij beetje beter te maken. Jason is een aanjager van het creëren van meer tijd en aandacht voor kinderen in de jeugdzorg en pleit voor het slimmer omgaan met jeugdproblematiek.

 

Meer tijd en aandacht voor het kind

“Problematiek bij kinderen is vaak situationeel en de oorzaak ligt meestal niet bij het kind zelf”, zegt Jason. Logisch zou dan zijn de situatie aan te pakken. Volgens Jason moeten kinderen op een plek wonen waar voldoende tijd en aandacht voor ze is, waar ze kunnen ontwikkelen en waar ze ook kunnen bouwen aan hun leven na de jeugdzorg. “Je komt erachter welke beschadigingen de kinderen bij zich dragen, als je uitgesloten hebt dat het gedrag een gevolg is van de omstandigheden. Mocht er een vorm van behandeling zijn voor deze beschadigingen, dan hoort dat uiteraard ingezet te worden”, vindt Jason.

De gesloten jeugdzorg is precies het tegenovergestelde van een situatie waarin kinderen gezond zullen opgroeien. Dat is wat Jason mensen probeert duidelijk te maken en dat lukt hem steeds vaker. Jason is inzetbaar als ervaringsdeskundige, geeft lezingen en denkt mee in beleid binnen de jeugdzorg. “Ik doe wat ik kan, binnen de beperkingen van tijd en mijn mentale stabiliteit. Dat blijft een dingetje”, zegt Jason lachend.

“Ik zou van alle betrokkenen ouders maken. Dan hebben we morgen een andere sector. Voor mij ligt de prioriteit bij het liefdevoller en normaler maken van de jeugdzorg. Stoppen met gesloten jeugdzorg en inzetten op ambulante hulp en kleinschalige woonvoorzieningen is een goed begin.”

Samen de gesloten jeugdzorg stoppen

Jason’s prioriteit ligt nu bij het stoppen met gesloten jeugdzorg, omdat het een kwalijk exces is. De manier waarop de jeugdzorg is ingericht maakt het noodzakelijk dat veel partijen hierin mee moeten gaan. Stoppen met gesloten jeugdzorg is iets dat je samen moet willen doen. Het is noodzakelijk dat we draagvlak creëren, en bereik. “Want de invloed die jongeren hebben neemt enorm toe als de informatie veel mensen bereikt”, zegt Jason. Daarom voert Jason samen met andere ervaringsdeskundige van Expex in januari campagne voor Het Vergeten Kind, tegen het opsluiten van kinderen in gesloten jeugdzorg. Ook moet de politiek meewerken, zodat landelijke aansturing mogelijk is, geeft Jason aan. Maar ook gemeenten moeten overtuigd worden, omdat zij sinds de decentralisatie zo’n belangrijke positie hebben.

Voorlopig is Jason nog wel even zoet met deze missie, maar hij denkt ook al na over de winst die er te behalen valt in het behandelen van het hele gezin. Het kind moet gezien worden in de context van zijn of haar systeem. Andere veel terugkerende thema’s waar Jason zich bij aansluit zijn de 18-/18+ overgang, privacy en het waarborgen van de rechten van het kind.

 

Als álles kan en mag, wat zou je dan morgen verslimd willen zien en hoe?

“Ik zou van alle betrokkenen (denk aan hulpverleners, politici, rechters) ouders maken. Dan hebben we morgen een andere sector. Voor mij ligt de prioriteit niet bij de jeugdzorg slimmer maken, maar liefdevoller en normaler. Stoppen met gesloten jeugdzorg en inzetten op ambulante hulp en kleinschalige woonvoorzieningen is een goed begin.”

Wie vind jij een Zorgverslimmer en waarom?

“Peer van der Helm. Hij is echt mijn idool, omdat hij altijd gespitst is op feiten (Lector en Hoogleraar, dus baseert zich op onderzoek), maar ook de menselijke maat behoudt. Hij blijft altijd in contact met jongeren en je merkt dat de problematiek hem enorm raakt. Die combinatie maakt hem uiterst geschikt om problematiek te analyseren en aan te kaarten.”

Wat doe je graag als je even niet bezig bent met het verslimmen van de zorg?

“Moeilijke vraag. Mijn leven centreert om jeugdzorg. Ik sta ermee op en ga ermee naar bed. Mijn vrienden komen ook uit de jeugdzorg. Het is de basis van al onze gesprekken. Ik kan me ontladen in onderwijs. Studeren helpt me enorm. Psychologie is niet echt een neutrale opleiding, maar het voelt als het stukje in mijn dag waarop het even niet om de jeugdzorg draait.”