Zorgverslimmer award 2021

Machteld Huber

Zorgverslimmer Machteld Huber is de grondlegger van het concept en de werkwijze Positieve Gezondheid. Positieve Gezondheid heeft een bredere benadering van gezondheid dan we over het algemeen in de zorg zien. Doorgaans gaat bij patiënten alle aandacht uit naar hun klachten en gezondheidsproblemen. Positieve Gezondheid kiest een andere invalshoek. Dit concept stelt: ‘mensen zijn niet hun aandoening’.

Machteld’s eigen ervaring met vier verschillende ziektes na elkaar, als jonge huisarts, heeft haar er diepgaand van overtuigd dat er een wereld aan gezondheid en welzijn te winnen is, als we breder kijken. Na haar herstel besloot zij hiervoor een wetenschappelijke basis te leggen en dat is gelukt.

De kracht van Positieve Gezondheid

Werken met Positieve Gezondheid betekent voor de zorg een paradigmashift. In het contact wordt de patiënt/cliënt gevraagd hoe het écht met hem of haar gaat, wat écht belangrijk is voor iemand en waar hij of zij naartoe wil? Uiteraard met inachtneming van een eventuele ziekte, die wel degelijk goed behandeld moet worden. Positieve Gezondheid leidt tot een overgang van “What is the matter?” naar “What matters to you?”

"Wanneer de focus komt te liggen op wat voor iemand persoonlijk belangrijk is, komt er energie en motivatie vrij om iets op te pakken. En dat helpt iemand dichter bij zijn persoonlijke doel te komen en maakt eventuele fysieke ziekte ook beter te dragen."

De kracht hiervan is dat wanneer de focus ligt op wat voor iemand persoonlijk belangrijk is, er energie en motivatie vrijkomt om iets op te pakken. En dat helpt diegene dichter bij zijn persoonlijke doel te komen en maakt eventuele fysieke ziekte ook beter te dragen. Een sleutel is de gespreksvoering, waarbij de professional vragen stelt en de ander uitnodigt te praten. Dat valt professionals niet altijd makkelijk. Artsen hebben de neiging een patiënt gemiddeld na 11 seconden te onderbreken. “Het vereist training om ingesleten gewoontes te veranderen”, vertelt Machteld. “Maar als een patiënt de tijd krijgt om zich uit te spreken, voelt deze zich gehoord en gezien, wat zeer bijdraagt aan het beleven van kwaliteit van zorg.” Wanneer patiënt en zorgprofessional samen kijken naar wat iemand zou kunnen doen en de patiënt zelf aangeeft wat een eerste, klein en haalbaar stapje zou kunnen zijn, lukt dat stapje vaak. Mensen nemen zo makkelijker eigen verantwoordelijkheid voor hun welzijn en gezondheid dan wanneer zij een advies krijgen van een expert, waarvoor ze geen motivatie kunnen opbrengen.

Dit zorgt niet alleen voor tevreden patiënten, ook professionals zijn tevreden met Positieve Gezondheid. Zij krijgen meer lol in hun werk en raken zo minder snel burned-out. Daarnaast leidt het tot kostenbesparing en levert het tot 25% minder verwijzingen van de 1e naar de 2e lijn op. Een voorwaarde is wel het samenwerken met andere domeinen, zoals het sociale domein. De zes dimensies van het Spinnenweb Positieve Gezondheid kennen elk een expertisegebied, waarop deskundigen bestaan, die soms behulpzaam kunnen zijn. Vaak biedt de wijk hier veel mogelijkheden toe. In het ‘Handboek Positieve Gezondheid in de Huisartspraktijk, samenwerken aan betekenisvolle zorg’ wordt dit met veel voorbeelden beschreven.

Verdere ontwikkeling van het concept

Positieve Gezondheid helpt mensen via het spinnenweb breed naar hun levenssituatie te kijken en richt zich dan – via ‘het andere gesprek’ – op wat voor mensen betekenisvol is. Dat ligt op individueel niveau. Machteld voegde hier het afgelopen jaar het begrip Trusted Networks aan toe, dat haar collega en maatje van het eerste uur, prof. Alex Jadad, heeft ontwikkeld en toegepast in Colombia. Hiermee wordt topzorg geleverd voor een heel beperkt budget. De basis hiervan is onderling vertrouwen en dat speelt dus op gemeenschapsniveau. Beide begrippen vullen elkaar krachtig aan. Dat wil Machteld nu in Nederland ook verder uitwerken, vanuit Alles is Gezondheid en het Institute for Positive Health, die vanaf 1 januari samengaan. Wat daarvoor nodig is zijn gemotiveerde mensen met moed en lef, die Positieve Gezondheid en eventueel ook Trusted Networks, in de praktijk willen gaan toepassen. Gelukkig zijn deze mensen er en worden ze vanuit Alles is Gezondheid zo nodig begeleid bij een implementatieproces.

 

 

 Als álles kan en mag, wat zou je dan morgen verslimd willen zien en hoe?

“Dan zou ik willen zien dat ziekte geen verdienmodel meer is en dat perverse prikkels uit het systeem gehaald worden. Bevorderen van gezondheid verdient het goed betaald te worden.”

 

Wie vind jij een Zorgverslimmer en waarom?

“Mijn collega huisarts Hans Peter Jung uit Afferden die dat, wat ik hierboven beschrijf, in de praktijk toepast en ook goed documenteert en publiceert, waardoor alle effecten goed onderbouwd beschikbaar zijn. Naast zijn werk als huisarts werkt hij aan het versterken van een sociale structuur in zijn gemeente, wat heel belangrijk is voor de gezondheid van mensen. Verder legt hij verbindingen tussen gezondheid en de omringende natuur én de lokale voedselproductie. Dát is voor mij de gezondheidsbevordering van de toekomst!”

 

Wat doe je graag als je even niet bezig bent met het verslimmen van de zorg?

“Genieten van de vele mooie en leuke dingen die het leven te bieden heeft. Naast het genieten van mooie muziek en andere vormen van cultuur, ook lekker eten met goede vrienden en buiten in de natuur zijn. De natuur is mijn referentiekader. Daar word ik écht gezond!”

Wij gingen langs bij Machteld thuis en spraken over het concept, haar drijfveren achter deze werkwijze en haar wens voor de zorg in de toekomst. Bekijk de video!